Ο Αθανάσιος Διάκος, ή Θανάσης Διάκος, ήταν
ένας από τους Έλληνες πρωταγωνιστές ήρωες - οπλαρχηγούς του πρώτου έτους τηςΕπανάστασης του 1821 που έδρασε στη Στερεά
Ελλάδα. Γεννήθηκε Και για το πραγματικό του όνομα υπάρχει
αντιγνωμία. Μερικοί αναφέρουν ότι ήταν Αθανάσιος Γραμματικός και άλλοι πως ήταν Αθανάσιος Μασσαβέτας . Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820 έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Τον Απρίλιο του 1821 σε συνεργασία με άλλους οπλαρχηγούς
κατέλαβε το φρούριο της Λιβαδειάς και χρησιμοποιώντας το σαν ορμητήριο, έδωσε
πολλές νικηφόρες μάχες. Κατέλαβε την γέφυρα της Αλαμάνας και στις 22 Απριλίου 1821 έδωσε μάχη με τα στρατεύματα του Ομέρ Βρυώνη. Στη μάχη αυτή
συνελήφθη και αφού μεταφέρθηκε στη Λαμία αναφέρεται λογοτεχνικά ότι "σουβλίστηκε" από τους Τούρκους και κάηκε στις 24 Απριλίου 1821.
Η μνήμη του Α. Διάκου πέρασε στο δημοτικό τραγούδι και έγινε περισσότερο κτήμα του λαού παρά της ιστορίας του τόπου. Αποτελεί
τον σπουδαίο μαχητή του ομώνυμου έπους που λέγεται πως αναφώνησε βλέποντας να
πλησιάζει με το ασκέρι του ο Ομέρ Βρυώνης:
"Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε,
παιδιά, μη φοβηθείτε
Ανδρεία, ωσάν Έλληνες,
ωσάν Γραικοί σταθείτε".
Εκείνοι εφοβήθησαν κι
εσκόρπισαν στους λόγκους.
Έμειν΄ ο Διάκος στη
φωτιά με δεκαοχτώ λεβέντες,
Τρεις ώρες επολέμαε με
δεκαοχτώ χιλιάδες,
Σχίστηκε το τουφέκι του
κι εγίνηκε κομμάτια
και το σπαθί του έσυρε
και στη φωτιά εμβήκεν.
Έκοψε Τούρκους άπειρους,
κι εφτά Μπουλουκμπασήδες*,
Πλην το σπαδί του
έσπασεν απάν΄ από τη χούφταν.
Κ΄ έπεσ΄ ο Διάκος ζωντανός
εις των εχθρών τα χέρια.
Χίλιοι τον πήραν απ΄
εμπρός και δυο χιλιάδες πίσω.
Κι Ομέρ Βρυώνης μυστικά
στον δρόμο τον ερώτα:
- "Γίνεσαι Τούρκος
Διάκο μου, τη πίστι σου ν΄ αλλάξεις;
Να προσκυνάς εις το
τζαμί, την εκκλησιά ν΄ αφήσεις":
Κ΄ εκείνος τ΄ αποκρίθηκε
και με θυμόν του λέγει:
- "Πάτε κι εσείς κ΄
η πίστις σας μουρτάτες να χαθείτε.
Εγώ Γραικός γεννήθηκα,
Γραικός θέλ΄ αποθάνω....
Αν θέλετε χίλια φλωριά
και χίλιους μαχμουτιέδες*,
Μόνον πέντ΄ έξι ημερών
ζωήν να μου χαρίστε.
Όσον να φθάσ΄ ο Οδυσσεύς
και ο Θανάσης Βάγιας"
Σαν τ΄ άκουσ΄ ο
Χαλήλμπεης* με δάκρυα φωνάζει:
-"Χίλια πουγγιά σας
δίνω ΄γω, κι ακόμα πεντακόσια,
τον Διάκο να χαλάσετε,
τον φοβερό τον κλέφτη,
ότι θα σβύση τη Τουρκιά
κι όλο το Δοβλέτι*".
Τον Διάκο τότε πήρανε
και στο σουβλί τον βάλαν.
Ολόρθο τον εστήσανε κι
αυτός χαμογελούσε.
(Μόνο σε κάποια στιγμή βλέποντας τη φύση
γύρω του μεμψιμοίρησε:)
"Για δες καιρό που
διάλεξε ο χάρος να με πάρει
τώρα π΄ ανθίζουν τα
κλαδιά και βγάζ΄ η γη χορτάρι".
(Και αμέσως μετά κατελήφθη από αδάμαστη
καρτερία και πολεμικό πάθος)
Την πίστι τους, τους
ύβριζε, τους έλεγε μουρτάτες
"Εμέν΄ αν
εσουβλίσετε, ένας Γραικός εχάθη,
Ας είν΄ καλά ο Οδυσσεύς
κι ο καπετάν Νικήτας*.
Αυτοί θα κάψουν την
Τουρκιά κι όλο σας το Δοβλέτι."
Blogger Comment
Facebook Comment