Χρήστου Ίντου
(Eφ. Μαχητής του Κιλκίς, 04-06-2019)
Ο Γάλλος ζωγράφος Amable Benoist και η Παιονία την περίοδο του Μεγάλου Πολέμου (1914-1918).
Στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης την περίοδο Νοεμβρίου 2018 – Φεβρουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε μεγάλη έκθεση με τίτλο «Η Στρατιά της Ανατολής ζωγραφίζει τη Θεσσαλονίκη». Φιλοξενήθηκαν έργα γνωστών και αγνώστων Ευρωπαίων καλλιτεχνών, οι οποίοι πήραν μέρος ως στρατεύσιμοι στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) και βρέθηκαν στο Μακεδονικό Μέτωπο. Πολύ νέοι τότε οι περισσότεροι εξ αυτών με τους χρωστήρες και τα μολύβια τους ζωγράφισαν τοπία, μνημεία, οικισμούς, πόλεις, ανθρώπους κλπ.
Πολλά από τα έργα τους παρουσιάστηκαν την περίοδο του πολέμου με τη διοργάνωση εκθέσεων στη Θεσσαλονίκη και αργότερα στις χώρες των καλλιτεχνών. Η έκθεση στην οποία προαναφερθήκαμε διοργανώθηκε στα πλαίσια εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον Μεγάλο Πόλεμο (Α΄ ΠΠ). Παρουσιάστηκαν έργα Γάλλων καλλιτεχνών, όπως των Charles Martel, Poul Jouve, Milkos Rameaux, Emil Gerlach και Amabel Benoist. Όλοι υπηρέτησαν στην Στρατιά της Ανατολής, όπως ήταν γνωστά τα συμμαχικά στρατεύματα που πήραν μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις του Μακεδονικού Μετώπου. Ενώ το θέμα αφορούσε τη Θεσσαλονίκη, στο πλήθος των έργων υπήρχε ενδιαφέρουσα ενότητα με πίνακες τόπων του Ν. Κιλκίς και ειδικότερα του σημερινού Δήμου Παιονίας. Δημιουργός όλων αυτών ο Γάλλος ζωγράφος και σκηνοθέτης Amable Benoist.
Ο Amable Benoist (1886-1972) την περίοδο του Α΄ ΠΠ υπηρέτησε στο Μακεδονικό Μέτωπο σε μοίρα μεταγωγών του γαλλικού στρατού. Τα στρατιωτικά του καθήκοντα του έδωσαν την δυνατότητα να επισκεφθεί περιοχές της Μακεδονίας και μεταξύ αυτών του Κιλκίς και της Παιονίας. Γιός του ζωγράφου και σκηνογράφου Eugene Benoist είχε και ίδιος το ταλέντο της ζωγραφικής τέχνης. Με τις ακουαρέλες του ζωγράφισε τοπία, γειτονιές πόλεων, οικισμούς, μνημεία, τόπους λατρείας, ανθρώπους, όπως της Θεσσαλονίκης, της Βέροιας και πολλών χωριών. Όσον αφορά τον Νομό μας στα έργα του συμπεριλαμβάνονται πίνακές του με εικόνες από τον Αξιό, το Πολύκαστρο, την Αξιούπολη, τη Γουμένισσα, την Ειδομένη, την Πηγή.
Τα σχετικά με την Παιονία έργα του είναι δεκατέσσερα και είναι τα εξής:
• Πολύκαστρο: Τρία έργα (1916), αλσύλλιο με λιμνούλα, χαγιάτι κατοικίας της εποχής και η στρατιωτική σκηνή του στρατιώτη -καλλιτέχνη.
• Αξιούπολη: Ένα έργο (1916), με χαρακτηριστική βρύση έξω του οικισμού, μάλλον από την πλευρά προς Γοργόπη και στο βάθος η κωμόπολη με το χιονισμένο Πάικο.
• Ποταμός Αξιός: Τρία έργα (1916), με όμορφα τοπία και ελιγμούς του ποταμού στον κάμπο.
• Πηγή: Ρέμα με βρύση, όπου γυναίκες πλένουν και γεμίζουν τις στάμνες τους. Δύο πίνακες (1916) από το ίδιο τοπίο δοσμένα από διαφορετική οπτική γωνία.
• Κούπα: Ένα έργο (1915) του προστώου του Ναού του χωριού (Κοιμήσεως της Θεοτόκου).
• Ειδομένη: Δύο έργα (1918). Το ένα (1918) με την πλατεία του χωριού, μεγάλο δένδρο, βρύση και στο βάθος μιναρές και το δεύτερο (1916) με το μουσουλμανικό κοιμητήριο του οικισμού.
• Γουμένισσα: Δύο έργα (1916). Μας δίνουν την εικόνα, εξωτερική και εσωτερική, οθωμανικού λουτρού. Για το αν είναι πραγματικά θέση της Γουμένισσας στην σχετική ενημερωτική πινακίδα υπήρχε ερωτηματικό. Ναι, δεν πρόκειται για την Γουμένισσα αλλά, κατά τη γνώμη, για το οθωμανικό λουτρό που διασώζεται μέρος του και σήμερα στην περιοχή Αγίου Αθανασίου Πολυκάστρο.
Στην ίδια ενότητα υπήρχαν πίνακες από τον οικισμό και την αγροτική περιοχή της Γέφυρας Θεσσαλονίκης (Τόψιν) και τους οικισμούς Smοkvitsa, Mirovcsa χωρίς άλλη ερμηνεία. Πρόκειται για χωριά βόρεια της πόλης Γευγελή του κράτους των Σκοπίων.
Όλοι οι πίνακες ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές και είναι σχετικά μικρών διαστάσεων, τα περισσότερα 17 Χ24 εκατοστά περίπου με εξαίρεση εκείνα που αφορούν το Πολύκαστρο και την Αξιούπολη.
Τα παραπάνω έργα που έχουν σχέση με την περιοχή μας είναι πολύ ενδιαφέροντα, καλλιτεχνικά δημιουργήματα μια δύσκολης και εμπόλεμης κατάστασης. Ο τόπος μας δεν ήταν μόνο πεδίο σφοδρών πολεμικών συγκρούσεων αλλά πηγή έμπνευσης για στρατιώτες καλλιτέχνες, όπως και για άλλους πολλούς πνευματικούς δημιουργούς, όπως ήδη έχουμε αναφέρει και περιγράψει σε άλλα δημοσιεύματά μας.-
Στις φωτογραφίες:
1. Ο Amable Benoist.
2. Πίνακας του Benoist: Αξιούπολη (1916)
Blogger Comment
Facebook Comment