Ο Ιωάννης Πιτσίκας Έλληνας εθνικιστής ανώτατος αξιωματικός με το βαθμό του Αντιστρατήγου ε.α., ένας από τους πρωταγωνιστές του πολέμου και της εποποιίας του 1940-41 στο μέτωπο της Βορείου Ηπείρου, ως διοικητής της Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας 1940-41, πολιτικός που διατέλεσε Δήμαρχος Αθηναίων και μεταπολεμικά υπουργός υπηρεσιακών κυβερνήσεων, γεννήθηκε στις 26 Ιουνίου 1881 στο χωριό Άνω Καλλιθέα της επαρχίας Σπερχειάδος στο νομό Φθιώτιδος και πέθανε την Κυριακή 6 Ιουλίου 1975 στην Αθήνα.
Ο Ιωάννης Πιτσίκας κατατάχθηκε ως εθελοντής στον Ελληνικό στρατό στις 30 Σεπτεμβρίου 1901 με το βαθμό του Δεκανέως. Φοίτησε στη «Σχολή» ή «Σχολείον των Υπαξιωματικών», μετέπειτα «Στρατιωτική Σχολή Υπαξιωματικών» που το 1914 συνενώθηκε με τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε στις 3 Αυγούστου 1909 με το βαθμό του Ανθυπολοχαγού Πεζικού.
Ο Πιτσίκας συμμετείχε σε δώδεκα μάχες την περίοδο των Βλκανικών πολέμων, στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο και σπούδασε στη Σχολή Επιτελών και στο Κέντρο Ανωτέρας Στρατιωτικής Εκπαιδεύσεως της Γαλλικής αποστολής. Πήρε μέρος σε τριάντα μάχες στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου υπηρέτησε ως Διοικητής του 34ου Συντάγματος και διατήρησε τις δυνάμεις του συμπαγείς και σε τάξη ως το τέλος. Στις 10/23 Σεπτεμβρίου 1922 στη Μυτιλήνη, ο Αντισυνταγματάρχης Πιτσίκας τότε Διοικητής του 34ου Συντάγματος της 2ας Μεραρχίας, μαζί με τους διοικητές των συνταγμάτων της 2ης Μεραρχίας αντισυνταγματάρχες Μαυροσκότη, Ανδριτσόπουλο, τον αρχηγό του Πυροβολικού της 2ης Μεραρχίας αντισυνταγματάρχη Μαμούρη και τους αντισυνταγματάρχες Πρωτοσύγγελο και Χατζηζαφειρίου, παρουσιάστηκε στον Διοικητή της 2ης Μεραρχίας συνταγματάρχη Στυλιανό Γονατά με σκοπό να τον παρακαλέσουν να ηγηθεί της επαναστάσεως του Στρατού.
Ο Πιτσίκας πήρε μέρος στο στρατιωτικό κίνημα, της 21ης προς την 22α Οκτωβρίου του 1923, του Υποστράτηγου Γεωργίου Λεοναρδόπουλου και των Συνταγματαρχών Παναγιώτη Γαργαλίδη και Γεωργίου Ζήρα. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 18 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση των Νικολάου Πλαστήρα και Στυλιανού Γονατά αποφάσισε τη διεξαγωγή εκλογών για τις 2 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου με το εκλογικό σύστημα που σχεδίασε ο τότε υπουργός Εσωτερικών, Γεώργιος Παπανδρέου, σχεδιασμένο για την επικράτηση των Βενιζελικών, σύστημα που οι συντηρητικοί πολιτικοί αποκάλεσαν «στενοευρεία». Το κίνημα ξεκίνησε από δυσαρεστημένες επαρχιακές στρατιωτικές φρουρές. Την προκήρυξη προς τον λαό, τον βασιλέα Γεώργιο Α' και την κυβέρνηση την υπέγραψε ο συντηρητικός συνταγματάρχης Γεώργιος Ζήρας. Το εγχείρημα τους απέτυχε, η κυβέρνηση ανέβαλε τις εκλογές για δύο εβδομάδες και τις προσδιόρισε για τις 16 Δεκεμβρίου 1923, ενώ έγιναν εκτεταμένες εκκαθαρίσεις στο στράτευμα. Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Κομνηνό «...Πίσω από τους φιλόδοξους στρατηγούς και τον συνταγματάρχη Ζήρα βρισκόταν μια χούντα αντιβενιζελικών αντισυνταγματαρχών, ταγματαρχών και λοχαγών πολλοί από τους οποίους έγιναν πασίγνωστοι στα χρόνια που ακολούθησαν: Σκυλακάκης, Πολύζος, Παπαδήμας, Μανιαδάκης, Παναγάκος, Παπάγος, Τσολάκογλου, Δεμέστιχας, Πιτσίκας. Και πιο πίσω ακόμα στο σκοτάδι ο Μεταξάς».
Ο Πιτσίκας υπηρέτησε ως διοικητής της 6ης Μεραρχίας και το 1935 προήχθη στο βαθμό του Αντιστρατήγου. Στη συνέχεια από το 1935 έως το 1940 διατέλεσε διοικητής του Α' Σώματος Στρατού.
Στις 21 Μαΐου 1940, ο Ιωάννης Μεταξάς κάλεσε στο υπουργείο Εξωτερικών τους αντιστρατήγους Πιτσίκα, Αλέξανδρο Παπάγο, Κωνσταντίνο Μπακόπουλο, Δημήτριο Παπαδόπουλο, Γεώργιο Κοσμά, Γεώργιο Τσολάκογλου και τον υφυπουργό Στρατιωτικών Νικόλαο Παπαδήμα στους οποίους ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα δεν έχει επιθετικές βλέψεις, ούτε προτίθεται να επιτεθεί κατά οιουδήποτε. Ο Άγγελος Σ. Βλάχος περιγράφει [4] μια πολιτικοστρατιωτική σύσκεψη, στα τέλη Σεπτεμβρίου 1940, στην οποίαν έλαβε μέρος και ο ίδιος. Στην έντονη σύσταση του Στρατηγού Πιτσίκα, που ήταν Διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, για άμεση επιστράτευση, ο Ιωάννης Μεταξάς αποκρίθηκε: «Άκουσε Πιτσίκα! Δεν κινδυνεύεις εσύ να σε βγάλει προδότη η Ιστορία! Κινδυνεύω εγώ! Αν διατάξω επιστράτευση, για έναν στρατιώτη που θα στέλνω στα σύνορα ο Μουσολίνι θα στέλνει δύο και τότε η ελάχιστη ελπίδα που έχουμε να μην επιτύχει το σχέδιό τους θα εξατμισθεί!». Ο Πιτσίκας στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 ήταν επικεφαλής του Ελληνικού στρατού στο μέτωπο της Βορείου Ηπείρου και σε επιστολή του προς τον Ιωάννη Μεταξά, μετά την κατάληψη της Κορυτσάς, γράφει: «...Κύριε πρόεδρε, η Κορυτσά ευρίσκεται εις τας χείρας των ελληνικών στρατευμάτων. Ο πληθυσμός της πόλεως, ελληνικός και αλβανικός, υποδέχεται τους άνδρας με εκδηλώσεις ενθουσιασμού και με σημαίας. Πού ευρέθησαν τόσες ελληνικές σημαίες;...».
Τον Φεβρουάριο του 1941 όταν ήταν πλέον ξεκάθαρη η Γερμανική πρόθεση για επίθεση κατά της Ελλάδος ο Πιτσίκας έγραψε έκθεση αναφορά προς τον Αλέξανδρο Παπάγο την οποία του απέστειλε με τον Ταγματάρχη Παπαθανασιάδη. Στην έκθεση του ο Πιτσίκας ανέπτυσσε στον Παπάγο τις απόψεις του σχετικά με τη διάταξη των Ελληνικών δυνάμεων στο μέτωπο της Δυτικής Μακεδονίας και εισηγήθηκε σύμπτυξη, σε γενική διάταξη Αμβρακικού-Βερμίου-Αλιάκμονος, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της καθηλώσεως στο μέτωπο και της αποκοπής τους από τις συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης αλλά και της υπόλοιπης Νότιας Ελλάδος και ευελπιστούσε ότι «...ούτω θα παραμείνωμεν αξιόλογος στρατιωτικός παράγων καθ' όλον το 1941». Ο Παπάγος στις 7 Μαρτίου του ίδιου χρόνου διέταξε τη διάλυση του Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Πιτσίκας, και τον διόρισε Αρχηγό της νεοσύστατης Στρατιάς Ηπείρου με τον τίτλο Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας [Τ.Σ.Δ.Μ.] με έδρα την Κοζάνη. Στην περίοδο των πολεμικών αναμετρήσεων του 1940-41 ο Πιτσίκας συμμετείχε σε οκτώ μάχες.
Blogger Comment
Facebook Comment