Η Συμφωνία ή Συνθήκη Σένγκεν και τα πιστοποιητικά εμβολιασμού του Covid- 19 …

Ευάγγελος Μαυρογόνατος

14/2/2021

Εξ αφορμής της κυοφορούμενης απόφασης, μετά από πρόταση της κυβέρνησής μας, από τα κράτη μέλη της Ε.Ε. και όχι μόνο, σε ότι αφορά την χορήγηση βεβαίωσης εμβολιασμού μας, προκειμένου να ταξιδεύουμε στο εξωτερικό, εγείρονται ορισμένα ερωτηματικά και ενδεχομένως θα υπάρξουν και αντιδράσεις.

Δεν είμαι ούτε συνταγματολόγος, ούτε νομικός απλά ένα πολίτης της έρμης αυτής Πατρίδος την οποία εδώ και έντεκα χρόνια έχουν ρίξει στα βράχια και δεν λένε να την ξεκολλήσουν, και διαπιστώνω ότι το Σύνταγμα έχει καταντήσει «κουρελόχαρτο».

Ένα από τα ερωτηματικά της ενδεχόμενης αυτής εξέλιξης, είναι αν θα τροποποιηθεί η Συμφωνία ή και ως Συνθήκη Σέγκεν, με τη σύμφωνη γνώμη όλων των κρατών που έχουν προσχωρήσει σε αυτή και την έχουν υπογράψει.

Ας θυμηθούμε λοιπόν το ιστορικό υπογραφής της και τι προβλέπεται από αυτή:

Η Συμφωνία του Σένγκεν, γνωστή και ως Συνθήκη του Σένγκεν, καλείται η συμφωνία που υπεγράφη στις 14 Ιουνίου 1985 στην κωμόπολη Σένγκεν του Λουξεμβούργου ανάμεσα σε πέντε κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚ) ( Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία ) και είχε ως στόχο την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα, την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας για όλα τα πρόσωπα, υπηκόους των κρατών που υπέγραψαν τη Συμφωνία, καθώς και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία.

Περαιτέρω, στις 19 Ιουνίου 1990 υπεγράφη εκ νέου στο Σένγκεν η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν, που συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική Συμφωνία.

Η εν λόγω συνεργασία κινούνταν σε καθαρά διακυβερνητικό επίπεδο και εκτός του θεσμικού πλαισίου των ΕΚ, μέχρι τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης του Άμστερνταμ.[1]

Άλλα κράτη μέλη των ΕΚ και της ΕΕ που μεταγενέστερα υπέγραψαν Πρωτόκολλα και Συμφωνίες προσχώρησης στα δύο ανωτέρω διεθνή κείμενα ήταν η Ιταλία το 1990, η Ισπανία και η Πορτογαλία το 1991, η Ελλάδα το 1992, η Αυστρία το 1995, η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία το 1996.

Ταυτόχρονα με τις τελευταίες, η Ισλανδία και η Νορβηγία, δύο κράτη τα οποία, αν και δεν ήταν μέλη των ΕΚ.

Εντούτοις συμμετείχαν προ πολλού (1957) στη Βόρεια Ένωση Διαβατηρίων (γνωστή και ως Σκανδιναβική Ένωση Διαβατηρίων) με τους λοιπούς σκανδιναβούς γείτονές τους υπέγραψαν ειδική Συμφωνία με τα υπόλοιπα δεκατρία κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετείχαν στο κεκτημένο του Σένγκεν προκειμένου να συνδεθούν και αυτά με τη Ζώνη Σένγκεν.

Στην Ελλάδα η Συνθήκη του Σένγκεν, η Σύμβαση Εφαρμογής της Συνθήκης του Σένγκεν και τα Πρωτόκολλα και οι Συμφωνίες προσχώρησης των νέων κρατών (μεταξύ 1990 και 1996) κυρώθηκαν από τη Βουλή των Ελλήνων με το Νόμο 2514/1997^.

Η Συμφωνία του Σένγκεν τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, δημιουργώντας έτσι τη Ζώνη Σένγκεν, που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ε.Ε. με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999, με εξαίρεση την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Έκτοτε το κεκτημένο του Σένγκεν (Schengen acquis) εφαρμόζεται και αναπτύσσεται περαιτέρω εντός του θεσμικού και νομικού πλαισίου της Ε.Ε.

Η Ισλανδία και η Νορβηγία υπέγραψαν το 1999 ειδική Συμφωνία με το Συμβούλιο της Ε.Ε. για τη σύνδεσή τους με το κεκτημένο του Σένγκεν.

Κατά την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησής τους στην ΕΕ το 2003, η Τσεχία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβενία και η Σλοβακία προσχώρησαν παράλληλα και στο κεκτημένο του Σένγκεν.

Το ίδιο συνέβη και κατά την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας το 2005.

Το 2004 υπεγράφη Συμφωνία με την Ελβετία και το 2008 Πρωτόκολλο με το Λίχτενσταϊν για τη σύνδεση και αυτών των κρατών με το κεκτημένο του Σένγκεν, χωρίς τα ίδια να αποτελούν μέλη της ΕΕ.

Τέλος, με τη Συνθήκη Προσχώρησής της στην ΕΕ το 2001 η Κροατία ανέλαβε την υποχρέωση να εφαρμόσει και αυτή πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν.

Ας δούμε όμως συνοπτικά τι προβλέπει η Συμφωνία:

Η Σένγκεν λοιπόν συνδέεται με τα ταξίδια και τους ελέγχους στα σύνορα καθώς και την κυκλοφορία προϊόντων στις χώρες – μέλη.

Συγκεκριμένα, οι πολίτες που είναι κάτοικοι των χωρών-μελών της Ζώνης Σένγκεν δικαιούνται να ταξιδεύουν σε οποιαδήποτε άλλη χώρα-μέλος, δίχως να χρειάζεται η επίδειξη δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου στις αρμόδιες αστυνομικές αρχές.

Δεν υποβάλλονται σε ελέγχους στα σύνορα, ούτε σε αστυνομικούς ελέγχους, αν δεν υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελούν απειλή για τη δημόσια ασφάλεια.

Για τους πολίτες χωρών εκτός Σένγκεν, έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν σε μια χώρα-μέλος της Ζώνης Σένγκεν για διάστημα έως και τρεις μήνες (90 ημέρες), υπό την προϋπόθεση ότι πληροί τους όρους της ομώνυμης Συνθήκης, ήτοι:

– Να είναι κάτοχος έγκυρου διαβατηρίου

– Να έχει θεωρημένη είσοδο σύντομης διαμονής

– Να παρουσιάσει απτά αποδεικτικά στοιχεία για το σκοπό του ταξιδιού του

– Να έχει επαρκείς πόρους συντήρησης για την περίοδο παραμονής και για την επιστροφή και

– Να μην είναι καταχωρημένος στο SIS, ήτοι να μη θεωρείται επικίνδυνος για τη δημόσια τάξη ή εθνική ασφάλεια όλων των κρατών Σένγκεν

Επίσης προβλέπονται:

Συνεργασία μεταξύ χωρών – μελών υπάρχει και σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών για το οργανωμένο έγκλημα.

Κοινοί κανόνες περί ασύλου.

Το δικαίωμα της αστυνομίας να καταδιώξει άτομα και έξω από τα σύνορα της χώρας

Δημιουργία του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν, το οποίο επιτρέπει σε αστυνομικά τμήματα να μοιράζονται κοινό τμήμα αρχείων καταζητούμενων και ανεπιθύμητων ανθρώπων καθώς και κλεμμένων αντικειμένων

Διαχωρισμός στα αεροδρόμια σε «πτήσεις εντός Σένγκεν» και «πτήσεις εκτός Σένγκεν»

Κοινή λίστα χωρών των οποίων οι πολίτες χρειάζονται βίζα.

Κοινές προσπάθειες καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών.

Κατακλείδα:

Τελικώς, δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν μονομερώς η δική μας κυβέρνηση, χωρίς δηλαδή τη σύμφωνη γνώμη των Κρατών μελών της Συμφωνίας, μπορεί να θέσει ως προϋπόθεση μετακίνησής μας σε χώρες της Συμφωνίας, τη χορήγηση κάποιας βεβαίωσης ή πιστοποιητικού εμβολιασμού μας.

Εκτός αν θα αποχωρήσουμε από τη Συμφωνία… ή αν τροποποιηθεί για όλα τα Κράτη μέλη της… οψόμεθα…

Δεν είμαι αντίθετος με τα μέτρα που λαμβάνονται για την προστασία της υγείας του πληθυσμού μας, αντιθέτως πρέπει να λαμβάνονται, όμως είμαι αντίθετος με τις άμεσες ή έμμεσες απειλές, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με το Σύνταγμα και δη των άρθρων του περί ελευθερίας, αλλά και των ισχυουσών νόμων – συνθηκών – συμφωνιών της Ε.Ε., σαν και αυτή της Συμφωνίας Σένγκεν.

[1] Τον Μάρτιο του 1996 ξεκίνησε στο Τορίνο (Ιταλία) Διακυβερνητική Διάσκεψη με σκοπό την αναθεώρηση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μετέπειτα Συνθήκη του Άμστερνταμ, που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Συνθήκες περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και ορισμένες συναφείς Πράξεις, υπογράφηκε παρουσία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, José María Gil-Robles.

Καθώς τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 1999, η διαδικασία συναπόφασης απλουστεύθηκε και το πεδίο εφαρμογής της διευρύνθηκε. Το Κοινοβούλιο είχε πλέον το δικαίωμα να εγκρίνει τον διορισμό του Προέδρου της Επιτροπής.