24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ. ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΩΡΩΝ

                               

Αποσπάσματα από την ακολουθία των Μεγάλων ωρών παραμονής των Χριστουγέννων μετά της ερμηνείας τους:

Τροπάρια. 

Βηθλεὲμ ἑτοιμάζου· εὐτρεπιζέσθω ἡ φάτνη· τὸ Σπήλαιον δεχέσθω , ἡ ἀλήθεια ἦλθεν· ἡ σκιὰ παρέδραμε· καὶ Θεὸς ἀνθρώποις, ἐκ Παρθένου πεφανέρω ται, μορφω θείς τὸ καθ' ἡμᾶς, καὶ θεώσας τὸ πρόσλημμα. Διὸ Ἀδὰμ ἀνανεοῦται σὺν τῇ Εὔᾳ, κράζοντες· Ἐπὶ γῆς εὐδοκία ἐπεφάνη, σῶσαι τὸ γένος ἡμῶν. (

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Βηθλεέμ, ἑτοιμάζου· ἄς στολίζεται ἡ φάτνη· Τό Σπήλαιο ἄς εἶναι ἕτοιμο γιά ὑποδοχή· ἦλθε ἡ ἀλήθεια· ἡ σκιά προσπέρασε· καί ὁ Θεός φανερώθηκε στούς ἀνθρώπους ἀπό Παρθένο, ἀφοῦ πῆρε τή μορφή μας, καί θέω σε αὐτό πού πῆρε. Γι’ αὐτό ὁ Ἀδάμ ἀνανεώνεται μαζί μέ τήν Εὔα κράζοντας· Φάνηκε ἐπάνω στή γῆ ἡ εὐδοκία (ἡ θεία άγάπη), γιά νά σώσει τό γένος μας.  

Δόξα…

Ἀπεγράφετο ποτέ, σὺν τῷ πρεσβύτῃ Ἰωσήφ, ὡς ἐκ σπέρματος Δαυΐδ, ἐν Βηθλεὲμ ἡ Μαριάμ, κυοφοροῦσα τὴν ἄσπορον κυοφορίαν. Ἐπέστη δὲ καιρὸς ὁ τῆς γεννήσεω ς, καὶ τόπος ἦν οὐδεὶς τῷ καταλύματι· ἀλλ' ὡς τερπνὸν παλάτιον, τὸ Σπήλαιον τῇ Βασιλίδι ἐδείκνυτο. Χριστὸς γεννᾶται, τὴν πρὶν πεσοῦσαν, ἀναστήσω ν εἰκόνα.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Δόξα…

Ἀπογραφόταν κάποτε μαζί μέ τόν ἡλικιωμένο Ἰωσἡφ η Μαρία στή Βηθλεέμ, ἐπειδή καταγόταν ἀπό τή γενιά τοῦ Δαυΐδ, ἔχοντας στά σπλάχνα της τήν ὑπερφυσική ἐγκυμοσύνη. Ὅμως ἔφθασε ὁ καιρός τῆς Γεννήσεω ς, καί δέν ὑπῆρχε κανένας τόπος στό πανδοχεῖο· Ἀλλά ὡς χαρω πό παλάτι φαινόταν τό Σπήλαιο στή Βασίλισσα. Ὁ Χριστός γεννᾶται, γιά νά ἀναστήσει τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ (τόν ἄνθρω πο) πού ἔπεσε πρίν.

Καὶ νῦν... Θεοτοκίον

Τὶ σε καλέσω μεν, ὦ Κεχαριτω μένη; Οὐρανόν, ὅτι ἀνέτειλας τὸν Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης· Παράδεισον, ὅτι ἐβλάστησας τὸ ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας· Παρθένον, ὅτι ἔμεινας ἄφθορος· ἁγνὴν Μητέρα, ὅτι ἔσχες σαῖς ἁγίαις ἀγκάλαις υἱόν, τὸν πάντω ν Θεόν. Αὐτὸν ἱκέτευε, σω θῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Καί νῦν...Θεοτοκίο.

Τί (πῶς) νά σέ ὀνομάσουμε, Χαριτωμένη; Οὐρανό; διότι ἀνέτειλες τόν Ἥλιο τῆς δικαιοσύνης· παράδεισο; διότι βλάστησες τό ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας· Παρθένο; διότι ἔμεινες ἄφθορη (μετά τή γέννηση)· Ἁγνή Μητέρα; διότι κράτησες στήν ἁγία ἀγκαλιά σου τόν Θεό τῶν πάντων· Αὐτόν ἱκέτευε, νά σω θοῦν οἱ ψυχές μας.

ΤΡΟΠΑΡΙΟ

Νῦν προφητικὴ πρόρρησις, πληρω θῆναι ἐπείγεται, μυστικῶς ἡ φάσκουσα· Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ὑπάρχεις ἐλαχίστη ἐν τοῖς Ἡγεμόσι, προευτρεπίζουσα τὸ σπήλαιον· ἐκ σοῦ γὰρ μοι ἐξελεύσεται, ἡγούμενος τῶν Ἐθνῶν διὰ σαρκός, ἐκ Παρθένου Κόρης Χριστὸς ὁ Θεός, ὃς ποιμανεῖ τὸν λαὸν αὐτοῦ, τὸν νέον Ἰσραήλ. Δῶμεν αὐτῷ ἅπαντες μεγαλω σύνην.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Τώρα βιάζεται νά ἐκπληρωθεῖ μέ μυστηριώδη τρόπο ἡ προφητική πρόρρηση (προφητεία) πού λέγει· Κι ἐσύ Βηθλεέμ πόλη τῆς Ἰουδαίας, δέν εἶσαι καθόλου ἐλάχιστη (μικρή) μεταξύ τῶν μεγαλουπόλεω ν, ἀφοῦ ἑτοιμάζεις τό Σπήλαιο· διότι ἀπό σένα θά προέλθει γιά μένα ἡγέτης τῶν λαῶν ἀπό Παρθένο Κόρη, ὁ Χριστός ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος θά κυβερνήσει τόν Λαό του τόν νέο Ἰσραήλ (τή χριστιανοσύνη). Ἄς ἀναγνω ρίσουμε ὅλοι τό μεγαλεῖο του.

Η ΑΝΤΊΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ:

1.       Δόξα... Καὶ νῦν... Θεοτοκίον.

Τάδε λέγει Ἰω σὴφ πρὸς τὴν Παρθένον· Μαρία, τὶ τὸ δρᾶμα τοῦτο, ὃ ἐν σοὶ τεθέαμαι; ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι, καὶ τὸν νοῦν καταπλήττομαι! Λάθρα τοίνυν ἀπ' ἐμοῦ, γενοῦ ἐν τάχει. Μαρία, τὶ τὸ δρᾶμα τοῦτο, ὃ ἐν σοὶ τεθέαμαι; ἀντὶ τιμῆς αἰσχύνην, ἀντ' εὐφροσύνης, τὴν λύπην, ἀντὶ τοῦ ἐπαινεῖσθαι, τὸν ψόγον μοι προσήγαγες. Οὐκ ἔτι φέρω λοιπόν, τὸ ὄνειδος ἀνθρώπω ν· ὑπὸ γὰρ Ἱερέω ν ἐκ τοῦ ναοῦ, ὡς ἄμεμπτον Κυρίου σὲ παρέλαβον· καὶ τὶ τὸ ὁρώμενον;

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Δόξα ... Καί νῦν... Θεοτοκίο.

Αὐτά λέγει ὁ Ἰω σήφ πρός τήν Παρθένο· Μαρία, τί εἴδους εἶναι τό δρᾶμα αὐτό, πού εἶδα σ’ ἐσένα; Ἀπορῶ, καί μένω ἐκστατικός, καί γεμίζει κατάπληξη ὁ νοῦς μου! Λοιπόν φύγε μακριά ἀπό μένα γρήγορα. Μαρία, τί εἶναι τό δρᾶμα αύτό πού βλέπω σ’ ἐσένα; Ἀντί τιμῆς μοῦ ἔφερες αἰσχύνη (ντροπή), ἀντί τῆς χαρᾶς, τή λύπη· Ἀντί νά ἐπαινοῦμαι, μοῦ ἔφερες τόν ψόγο (ἀνυποληψία, ἀτιμία). Λοιπόν δέν ὑποφέρω πλέον τόν περίγελο τῶν ἀνθρώπω ν· διότι ἀπό τούς ἱερεῖς μέσα ἀπό τόν ναό ὡς ἁγνή, ἀφιερω μένη στόν Κύριο, σέ παρέλαβα· καί τί εἶναι αὐτό πού βλέπω .

2.       Δόξα... Καί νῦν… Θεοτοκίον.

Ἰω σήφ, εἰπὲ ἡμῖν, πῶς ἐκ τῶν ἁγίω ν ἣν παρέλαβες Κόρην, ἔγκυον φέρεις ἐν Βηθλεέμ; Ἐγὼ φησι, τοὺς Προφήτας ἐρευνήσας, καὶ χρηματισθεὶς ὑπὸ Ἀγγέλου, πέπεισμαι, ὅτι Θεὸν γεννήσει ἡ Μαρία ἀνερμηνεύτω ς· οὗ εἰς προσκύνησιν, Μάγοι ἐξ Ἀνατολῶν ἥξουσι, σὺν δώροις τιμίοις λατρεύοντες. Ὁ σαρκω θεὶς δι' ἡμᾶς, Κύριε, δόξα σοι.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Δόξα ... Καί νῦν... Θεοτοκίο.

Ἰωσήφ, πές μας, πῶς φέρνεις ἔγκυο στή Βηθλεἐμ, αὐτήν πού παρέλαβες ὡς Κόρη Παρθένο ἀπό τά Ἅγια (ἀπό τό Ναό); Ἐγώ, ἀπαντᾷ, ἀφοῦ μελέτησα τούς Προφῆτες, καί ἀφοῦ δέχθηκα θεϊκή ἀποκάλυψη ἀπό Ἄγγελο, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἡ Μαρία θά γεννήσει  Θεό κατά τρόπο ἀνεξήγητο· καί γιά νά τόν προσκυνήσουν, θά ἔλθουν Μάγοι ἀπό τήν Ἀνατολή μέ δῶρα πολύτιμα, γιά νά τόν Λατρεύσουν. Ἐσύ πού σαρκώθηκες γιά μᾶς, Κύριε, δόξα σοι.

3.       Δόξα... Καί νῦν… Θεοτοκίο.

Δεῦτε χριστοφόροι λαοὶ κατίδω μεν, θαῦμα πᾶσαν ἔννοιαν, ἐκπλῆττον καὶ συνέχον καὶ εὐσεβῶςπροσκυνοῦντες, πίστει ἀνυμνήσω μεν. Σήμερον πρὸς Βηθλεέμ, ἐγκυμονοῦσα Κόρη παραγίνεται, τοῦ γεννῆσαι τὸν Κύριον· χοροὶ δέ, Ἀγγέλω ν προτρέχουσι. Καὶ ταῦτα βλέπω ν ἐβόα, Ἰω σὴφ ὁ Μνήστω ρ· Τὶ τὸ ἐν σοὶ ξένον μυστήριον Παρθένε; καὶ πῶς μέλλεις λοχεῦσαι, ἡ ἀπειρόζυγος Δάμαλις;

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

 Δόξα ... Καί νῦν... Θεοτοκίο.

 Ἐλᾶτε, χριστιανικοί λαοί, νά δοῦμε τό θαῦμα, πού ἐκπλήττει καί συνέχει (κρατᾷ σέ ἀπορία) κάθε διάνοια· καί προσκυνώντας το μέ εὐσέβεια ἄς τό ἀνυμνήσουμε μέ πίστη· Σήμερα ἔρχεται στή Βηθλεέμ ἔγκυος Κόρη, γιά νά γεννήσει τόν Κύριο· Καί προπορεύονται χοροί (πλήθη) Ἀγγέλω ν· Καί βλέποντας αὐτά φώναξε ὁ Ἰωσήφ ὁ Μνήστωρ (ὁ μνηστήρας τῆς Παναγίας)· Τί εἶναι τό παράξενο αὐτό μυστήριο σ’ ἐσένα, Παρθένε; καί πῶς θά γίνεις μητέρα μικροῦ παιδιοῦ (λεχώνα) ἡ Δάμαλις (ἡ νεαρή ἀγελάδα), πού δέν ἔχεις πεῖρα τοῦ ζυγοῦ τοῦ γάμου;

ΚΟΝΤΑΚΙΟ:

Ἡ Παρθένος σήμερον, τόν προαιώνιον Λόγον, ἐν σπηλαίῳ ἔρχεται ἀποτεκεῖν ἀπορρήτω ς. Χόρευε ἡ οἰκουμένη ἀκουτισθεῖσα· Δόξασον μετά Ἀγγέλω ν καί τῶν ποιμένω ν, βουληθέντα ἐπομφθῆναι παιδίον νέον τόν πρό αἰώνω ν αἰώνω ν Θεόν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Ἡ Παρθένος σήμερα, τόν προαιώνιο Λόγο τοῦ Θεοῦ ἔρχεται νά τόν γεννήσει σέ Σπήλαιο κατά τρόπο ἀπόρρητο (ἀνέκφραστο, μυστηριώδη), χόρευε ἐσύ ἡ οἰκουμένη πού τό ἄκουσες· Δόξασε μαζί μέ τούς Ἀγγέλους καί τούς βοσκούς τόν προαιώνιον Θεό, πού θέλησε νά φανεῖ ὡς μικρό παιδί.  

Share on Google Plus

About ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΥΡΟΓΟΝΑΤΟΣ