Ο πρώτος πιλότος της Πολεμικής μας Αεροπορίας

Ο πρώτος πιλότος της Πολεμικής μας Αεροπορίας το επώνυμο του οποίου έγινε λαϊκή έκφραση.

Υπολοχαγός Δημήτριος Καμπέρος

" Το αεροπλάνο ενδείκνυται ώς το όπλο των αδυνάτων. Η ριψοκίνδυνος μάλιστα και τολμηρά φύσις του Έλληνος θα καταστήση τούτο λαμπρόν έν πολέμω όπλον μέλλον να προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες. "

Ελευθέριος Βενιζέλος (9 Φεβ 1912

Υπολοχαγός Δημήτριος Καμπέρος

Γράφει ο Ευάγγελος Μαυρογόνατος Νοέμβριος 2104

Όμως επειδή δεν πρέπει να ξεχνούμε την ιστορία μας και τους Ήρωες της, οι οποίοι πολέμησαν κάτω από αντίξοες συνθήκες και πολλές φορές με πενιχρά μέσα και απαρχαιωμένα οπλικά συστήματα, θεώρησα σκόπιμο και εξ αφορμής του εν λόγω εορτασμού, να αναφερθώ σε έναν από πρώτους πιλότους της Πολεμικής μας Αεροπορίας το επώνυμο του οποίου έγινε λαϊκή έκφραση.

Ο λόγος για τον Υπολοχαγό Δημήτριο Καμπέρο (1883-1942), από πειραιώτικη οικογένεια Υδραίικης καταγωγής, ο οποίος υπήρξε από τους πρωτοπόρους της Πολεμικής Αεροπορίας στην Ελλάδα.
Αρχικά ήταν αξιωματικός του πυροβολικού και ήταν ένας από τους έξι Έλληνες αξιωματικούς που εστάλησαν για αεροπορική εκπαίδευση στην Γαλλία το 1911. Στις 13 Μαΐου 1912 πραγματοποιεί την πρώτη πτήση με στρατιωτικό αεροπλάνο στην Ελλάδα, ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους αφού τροποποιήθηκε το αεροσκάφος του σε υδροπλάνο, έσπασε το τότε παγκόσμιο όριο ταχύτητας των 110 χιλιομέτρων την ώρα.

Λόγω των ριψοκίνδυνων πτήσεών του, του δόθηκε το παρατσούκλι Τρελοκαμπέρος, το οποίο αργότερα που δηλώνει αλλόκοτη συμπεριφορά. Η προσφώνηση αυτή πέρασε στη λαϊκή γλώσσα από την κλητική Τρελοκαμπέρο σε ονομαστική θηλυκού (τρελοκαμπέρω) για σκωπτικό χαρακτηρισμό γυναικών.

Ο Δημήτριος Καμπέρος λοιπόν, ήταν πράγματι παράτολμος άνθρωπος διακρινόταν για τους επικίνδυνους ελιγμούς του και ίσως για τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του, αφού ακόμα και στην παρθενική επίδειξη τον Μάιο του 1912 δεν δίστασε να κάνει επεισόδιο μπροστά στον πρωθυπουργό Βενιζέλο επειδή άλλος αεροπόρος, ο Αργυρόπουλος, τον είχε παρενοχλήσει στην πτήση και δεν τον άφησε να κάνει τους ελιγμούς που ήθελε. Στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο εκτελούσε αναγνωριστικές πτήσεις πάνω από τον εχθρό ρίχνοντας βόμβες χειρός μετατρέποντας το σε βομβαρδιστικό. Όμως στις 4 Απριλίου 1913 ο Ανθυπολοχαγός αεροπόρος Εμμανουήλ Αργυρόπουλος με επιβάτη τον Κωσταντίνο Μάνο (Μακεδονομάχο) βρήκαν τραγικό θάνατο με αεροπλάνο Bleriot IX, όταν λίγο μετά την απογείωση τους από το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης πέφτουν σε σφοδρή καταιγίδα και τελικά συντρίβονται 500 μέτρα έξω από τον Λαγκαδά., το γεγονός αυτό αποτελεί τον πρώτο νεκρό της Ελληνικής Αεροπορίας και επισφράγισε τη λήξη της αεροπορικής δράσης στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13. Ήταν μια αναγνωριστική πτήση πάνω από τις Βουλγαρικές γραμμές που είχε τραγικό τέλος.

Κατά το Β’ βαλκανικό πόλεμο, που ξέσπασε στις 16 Ιουνίου 1913 δεν σημειώθηκε καμιά αεροπορική δράση από ελληνικής πλευράς γιατί τα λίγα ελληνικά αεροπλάνα που είχαν χρησιμοποιηθεί εντατικά κατά τον Α’ Βαλκανικό είχαν υποστεί σημαντικές φθορές είχαν ακινητοποιηθεί στο έδαφος από έλλειψη ανταλλακτικών και μη αποτελεσματική συντήρηση. Έτσι κλείνει η ηρωική περίοδος της αεροπορίας, των πρωτοπόρων πιλότων που εκτελούσαν πολεμικές πτήσεις στο Μπιζάνι, τη Μακεδονία και τα Δαρδανέλια. Όπως είπε ο Αντισυνταγματάρχης-Αεροπόρος Denain (Γάλλος Διοικητής της Συμμαχικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Μακεδονία κατά το 1918) οι αεροπόροι εκείνοι έπρεπε να θεωρούνται είδωλα αυταπαρνήσεως και αυτοθυσίας γιατί τα αεροπλάνα τους ήταν «σκοτώστρες».

Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους Δημήτριος Καμπέρος μετατάχθηκε στην Αεροπορία, αργότερα έγινε υποδιοικητής και διοικητής της Σχολής Ικάρων. Όλον αυτό τον καιρό εξακολουθούσε τις παράτολμες επιδείξεις, μέχρι και σε μεγάλη σχετικά ηλικία. Τον Ιούλιο του 1934, λίγο πριν αποχωρήσει από την ενεργό δράση, έκανε μια αξέχαστη «αντεπίδειξη», με αεροπλάνο Ε9 Αβρό των 180 ίππων, ως απάντηση στην επίδειξη που είχαν πραγματοποιήσει, με περίτεχνες ακροβασίες, Άγγλοι αεροπόροι.

Από το ρεπορτάζ της εποχής: Μεταξύ των άλλων ο κ. Καμπέρος έκαμεν επανειλημμένως κατακορύφως το σχήμα οκτώ, ανόρθωσιν και ανάποδο λούπινγκ, λούπινγκ με βραδείαν περιστροφήν και σπινάρισμα καθώς και πτήσιν ανάστροφον. Η εφημερίδα σημειώνει ότι τέτοιους ελιγμούς μόνο ο Γάλλος Ντετρουαγιέ είχε κατορθώσει, αλλά με πολύ ισχυρότερο αεροπλάνο (των 500 ίππων).

Επίσης αρθρογραφούσε συχνά στις εφημερίδες. Σε άρθρο του στις αρχές της δεκαετίας του 1930, που θα το λέγαμε προφητικό, υποστηρίζει ότι η αεροπορία δεν θα είναι πια βοηθητικό όπλο στους επόμενους πολέμους. Επίσης είχε ταχθεί με ιδιαίτερη επιμονή εναντίον του τρένου Πειραιώς-Περάματος, κάνοντας τον αρμόδιο υπουργό να παρατηρήσει ότι ο ίδιος δεν θα ήταν τόσο κατηγορηματικός για αεροπορικά θέματα.

Τελικώς πέθανε στην Κατοχή, ίσως όμως όχι από ασιτία, όπως γράφει η Βικιπαίδεια, αλλά από ασφυξία λόγω διαρροής φωταερίου στο σπίτι του ενώ κοιμόταν, όπως αφηγείται η ανιψιά του Αντιγόνη Καμπέρου σε αφιέρωμα της εφημερίδας «Τα Νέα» (6.12.1999). Στο άρθρο αυτό προβάλλεται με βεβαιότητα η άποψη ότι η λέξη τρελοκαμπέρω προήλθε από τον Καμπέρο, τον τρελοκαμπέρο.

Είναι αναμφισβήτητο ότι ο Καμπέρος απέκτησε φήμη από την αρχή. Για παράδειγμα, όταν ο Σουρής γράφει στον Ρωμηό για την επίδειξη του Μαΐου 1912, αναφέρεται ονομαστικά μόνο στον Καμπέρο:

Την αεροπορίαν δοξάζω και γεραίρω
βαρδάτε και θα πάω ψηλά με τον Καμπέρο
κι εξ ύψους θ’ ανυμνήσω την συλλογήν εράνων
υπέρ αεροπλάνων

Στην επίδειξη αυτή φαίνεται πως ο Καμπέρος είχε πετάξει κουφέτα στο κοινό κατά τη διάρκεια του ελιγμού, διότι ο Σουρής βάζει τον Φασουλή να λέει παρακάτω:

κανένας από κάτω μη στέκει κεχηνώς
κι εγώ για τον Καμπέρο κουφέτα δεν θα ρίξω.

Και στο επόμενο φύλλο:

Την δόξαν ας αφήσωμεν θριάμβων εφημέρων
εις ύψος ας τρυφήσωμεν μαζί με τον Καμπέρον.

Το όνομα έδινε άλλωστε εύκολες ρίμες:

Ας γενεί καθείς Καμπέρος
κι ας αφήσωμεν εγκαίρως
κάθε δράσιν επιγείαν.

Τον Δημήτριο Καμπέρο τον εκτίμησαν και τον θαύμασαν για την προσήλωση του στο καθήκον. Παραμένει ζωντανός στις καρδιές των πιλότων μας και μας θυμίζει τη γενναία ψυχή του Έλληνα Πιλότου στις δύσκολες ώρες.
Το θαυμαστό όπλο των αιθέρων, η Πολεμική Αεροπορία, με το δυναμικό παρόν και το λαμπρό μέλλον, έχει να επιδείξει μια ένδοξη ιστορία που περιλαμβάνει συνεχείς αγώνες για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της χώρας.