«Η αλήθεια στην πολιτική και η ανοχή του ψεύδους»

Γράφει

Ο Ευάγγελος Μαυρογόνατος

(5/12/19)

«Το ψέμα έχει ταχύτητα, αλλά η αλήθεια έχει αντοχή».

Πόσο μεγάλη είναι απόσταση μεταξύ του ψεύδους και της αλήθειας;

Είναι πολύ δύσκολο να μπορέσει κανείς να πιστέψει ότι το ψεύδος έχει μια ιστορία. Αν υπήρχε περίπτωση, ποιος θα υποσχόταν ό, τι είναι αληθινή και θα την διηγείτο χωρίς να ψευδολογήσει;

Το να λέει κανείς την αλήθεια είναι επαναστατικό, υποστήριζαν προσωπικότητες της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (1931) προτού προσληφθεί αυτή η παράταξη από την αρρώστια του ολοκληρωτισμού.

Και ο ολοκληρωτισμός έχει ανάγκη από το ψέμα στην πολιτική.

Αυτό ισχύει ασφαλώς στην περίπτωση του ναζισμού και της Χιτλερικής θεωρίας του μεγάλου ψέματος.

«Οι μάζες, έγραψε ο Χίτλερ, αρέσκονται στο ψέμα και πιστεύουν ευκολότερα τα μεγάλα ψέματα στην πολιτική».

Ο Γκαίμπελς είχε πει ότι : «Όσο πιο τερατώδες είναι ένα ψέμα και όσο πιο συχνά το λες τόσο πιο εύκολα γίνεται πιστευτό. Γιατί όμως οι πολιτικοί πιστεύουν ότι μπορούν να ψεύδονται χωρίς να αποκαλύπτονται;».

Αλλά και τα κουμμουνιστικά καθεστώτα δεν πήγαν πίσω στη συστηματική ψευδολογία, έστω κι΄ αν δεν έδωσαν θεωρητική διατύπωση στην πρακτική της.

Η ψευδολογία είναι σύμφυτη με την πολιτική ακόμη και σε ένα δημοκρατικό καθεστώς. Αυτή η κρίση δεν έχει σχέση με την κυνική αντίληψη σύμφωνα με την οποία όλοι οι πολιτικοί είναι ψεύτες και η πολιτική πρακτική συνίσταται σε συνεχή και συστηματική απάτη του λαού.

Επειδή, επομένως, οι άνθρωποι δεν είναι δυνατόν συνειδητά και επίσημα να δέχονται το ψέμα στη θέση της αλήθειας, είναι αναγκαίο να καλύπτεται, η πολιτική πράξη με ψέματα, δηλαδή με αναφορές και αιτιολογήσεις που δεν ανταποκρίνονται στα πράγματα.

Παράδειγμα, πριν από 100 χρόνια η υπόθεση Ντρέιφους, όπου αποδεικνύει ότι, η αλήθεια έχει τη δική της αυτόνομη δύναμη, στην οποία η πολιτική δεν θέλει να υποκύψει και καταφεύγει στη μεταμφίεση του ψέματος σε αλήθεια.

Η αλήθεια θυσιάζεται εύκολα και συχνά με την συναίνεση και τη συνενοχή διανοουμένων χάριν κάποιας ιδεολογικής αρχής ή ανάγκης.

Βεβαίως και στην αρχαία Αθήνα υπήρξε το φαινόμενο της δημαγωγίας. Δημαγωγός ήταν αυτός ο οποίος συνειδητά επεδίωκε την εξαπάτηση των συμπολιτών του για να αυξήσει την πολιτική του ισχύ. Φαίνεται μάλλον ότι κάποιοι νεόκοποι πολιτικοί ζήλεψαν το κομμάτι αυτό από την αρχαία Αθήνα…

Σήμερα στην εποχή του διαδικτύου οι πιθανότητες να αντέξει ένα ψέμα είναι μηδαμινές. Γιατί λοιπόν ψεύδονται ;

Και όμως κάποιοι πολιτικοί είναι ναρκισσιστές, αλαζόνες, θεωρούν τους εαυτούς τους ιδιαίτερους, αναζητούν τον υπερβολικό θαυμασμό, είναι εκμεταλλευτές.

Παρόλο που υπάρχουν αδιάψευστες αποδείξεις ότι ψεύδονται, οι οπαδοί δεν ακούν τίποτα άλλο πέρα από τον αρχηγό τους και το κόμμα.

Είναι αποδεδειγμένο ότι, όποιος μπορεί να προμηθεύσει τις μάζες με ψευδαισθήσεις γίνεται εύκολα ο κυρίαρχος τους.

Ας θυμηθούμε μερικά από τα συνθήματα που αποδεικνύουν, εκ των υστέρων, την διαφορά λόγων και έργων. «έξω οι βάσεις του θανάτου», «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», «λεφτά υπάρχουν», «ΣΥΡΙΖΑ ή μνημόνιο» κ.λ.π.

Οι πολιτικοί (όχι κατά κανόνα όλοι ) λοιπόν λένε ψέματα γιατί αυτό δεν κοστίζει πολιτικά και γιατί χωρίς το ψέμα δεν υπάρχει περίπτωση να αναρριχηθούν στην κορυφή της εξουσίας. Ο λαός μας δυστυχώς προτιμά το ψέμα για πολλούς και διάφορους λόγους. Ειδικά στην τωρινή δύσκολη συγκυρία πιστεύουν συνειδητά το ψέμα ελπίζοντας για κάτι καλύτερο.

Έτσι μετά τις εκλογές απορεί κανείς και εξίσταται και νοιώθει προδομένος, όταν δεν εφαρμόζονται, οι προεκλογικές δεσμεύσεις των Αρχηγών των κομμάτων, αναλαμβάνοντας τα ηνία του κράτους.

Το να λέγεται η αλήθεια στη πολιτική είναι περισσότερο από αρχή πολιτικού ήθους. Συνδέεται με την ευρωστία και την αυτοπεποίθηση μιας πολιτείας, μιας παράταξης ή μιας προσωπικότητας, δηλαδή με την άρνησή της να αποκρύψει ή να διαστρέψει την αλήθεια. Είναι όμως έτσι;

Τελικώς η αλήθεια όταν γίνεται γνωστή, αναδίδει τη ρυθμιστική της αρμοδιότητα και δεν επιτρέπεται να παίζει κανείς μαζί της ή να εξαιρείται από αυτήν, πολλώ δε μάλλον, από τους κυβερνώντες.

Προσέξτε αυτήν τη φοβερή παροιμία: «Από παιδί κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια».

Συμπέρασμα: Οι μεγάλοι και οι σοφοί άνθρωποι δεν τη λένε ποτέ. (Μάρκ Τουαίην Αμερικανός συγγραφέας).